Anasayfa Żletižim

 

 

TOPTANCI HALLERIN YÖNETIM VE ISLEYISI HAKKINDA YÖNETMELIK

(Yayimlandigi R.G. : 28.12.1997 tarih ve 23214 sayilidir)
(26.8.1998 tarih ve 23445 sayili Resmi Gazete’de yayimlanan Yönetmelik’te yapilan degisiklikler dahil)

BIRINCI BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanimlar ve Hal Yönetimi
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Yönetmelik, yas sebze ve meyve ticaretinin kalite, standart ve saglik kurallarina uygun olarak, serbest rekabet sistemi içinde yapilmasini saglamak üzere, belediyeler ve/veya gerçek ve tüzel kisiler tarafindan kurulan toptanci hallerinin, yönetim ve isleyisi ile buna iliskin usul ve esaslarin belirlenmesi amaciyla düzenlenmistir.

Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik, 24/6/1995 tarihli ve 552 sayili Yas Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptanci Halleri Hakkinda Kanun Hükmünde Kararname 'nin 19 uncu maddesine göre hazirlanmistir.

Tanimlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
a) Toptanci hal: Belediyeler ve diger gerçek ve tüzel kisiler tarafindan birlikte ya da ayri ayri projesine uygun olarak kurulmus bulunan, yas sebze ve meyvelerin toptan alim ve satiminin yapildigi yerleri,
b) Bakanlik: Sanayi ve Ticaret Bakanligi'ni,
c) Mal: Toptanci hallerde islem gören ve ilgili belediyelerce yöresel özellikler dikkate alinarak çesitleri tespit olunan ticaret konusu yas sebze ve meyveleri,
d) Satici: Toptanci hallerde kendilerine usulüne uygun yer tahsis edilen ve bu yerlerde toptan sebze - meyve satisi yapan üretici,üretici birligi ve komisyonculari,
e) Hal Isletmecisi: Gerçek ve tüzel kisiler tarafindan kurulan özel toptanci hallerinde bulunan isyerlerini bizzat çalistirmaya veya kiralamaya, hal personelini istihdam etmeye, hal isletme payinin belediyeye ait olan kismini ilgili belediyeye ödemeye yetkili kisileri,
f) Açik Isyeri: Belediyelerce isletilen toptanci hallerinde bos durumda bulunan tahsise konu isyerlerini ifade eder.

Toptanci Hal Teskilati
Madde 4- Toptanci halleri, Hal Müdürünün yönetim ve denetimi altinda;
a) Tahsis, tahakkuk ve tahsilat,
b) Mal tespit, kontrol ve istatistik,
c) Denetim,
d) Hakem Kurulu bürosu,
e) Yardimci hizmetler, birimlerinden olusur.
Toptanci hallerde kalite ve standart denetimi ve laboratuar hizmetlerini yapan veya bu hizmetlerin yürütülmesine aracilik eden personel çalistirilmasi zorunludur.
Belediyelerce kurulan hallerde yukarida sayilan asgari hizmet birimleri, Hal Müdürünün önerisi üzerine belediye meclisi karari ile olusturulur.
Bu hallerde olusturulacak asgari hizmet birimlerinde çalistirilacak personel sayisi, bunlarin niteligi, çalistirilma sekli ve buna iliskin diger hususlar ilgili belediyelerce düzenlenir.
Özel toptanci hallerde hal müdürleri ve gerekli diger personel hal isletmecisi tarafindan istihdam olunur. Bu hallerde ilgili belediyece bir denetim birimi olusturulmasi zorunludur.

Hal Müdürü
Madde 5- Hal Müdürleri ziraat, ekonomi, tarim ekonomisi, isletme ve pazarlama konularinda dört yillik yüksek ögrenim görmüs kisiler arasindan atanir.
Ayrica bu kisilerin konusu ile ilgili en az bes yillik tecrübeye sahip olmalari yaninda;
a) Türk vatandasi olmalari,
b) Kamu haklarindan mahrum bulunmamalari,
c) Taksirli suçlar ve asagida sayilan suçlar disinda tecil edilmis hükümler hariç olmak üzere agir hapis veya alti aydan fazla hapis veyahut affa ugramis olsalar bile Devletin sahsiyetine karsi islenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüsvet, hirsizlik, dolandiricilik, sahtecilik, inanci kötüye kullanma, dolanli iflas gibi yüz kizartici veya seref ve haysiyeti kirici suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçiligi hariç kaçakçilik, resmi ihale ve alim satimlara fesat karistirma, Devlet sirlarini açiga vurma suçlarindan dolayi hükümlü bulunmamalari,
d) Askerlik durumu itibariyle;
1) Askerlikle ilgilerinin bulunmamalari,
2) Askerlik çagina gelmemis olmalari,
3) Askerlik çagina gelmis ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmis yahut ertelenmis veya yedek sinifa geçirilmis olmalari,
e) 12/5/1983 tarihli ve 83/6526 sayili Bakanlar Kurulu Karari ile yürürlüge giren Sakatlarin Devlet Memurluguna Alinma Sartlari Ile Hangi Islerde Çalistirilacaklari Hakkinda Yönetmeligin 2 nci maddesi hükmü sakli kalmak kaydi ile görevini devamli yapmasina engel olabilecek vücut ya da akil hastaligi veya vücut sakatligi ile özürlü bulunmamalari sartlari aranir.

Istenilecek Belgeler
Madde 6- Belediye ve/veya gerçek veya tüzel kisilerce kurulan toptanci hallerinin Hal Müdürlüklerine atanacaklarin asagida sayilan belgeleri ilgili belediyeye ve/veya özel hal isletmecilerine vermeleri zorunludur:
a) Nüfus kaydi veya onayli örnegi,
b) Diploma veya çikis belgesinin asli ya da örnegi,
c) Adli sicil kaydi,
d) Askerlik durumuna iliskin kayit ve belgeler,
e) Saglik raporu,
f) Ögrenim gördügü konularda bes yillik is tecrübesi oldugunu kanitlayan belge.

Bakanliga Bildirme
Madde 7- Hal Müdürlüklerine yapilan atamalar ilgili belge örnekleri de eklenerek, belediye ve/veya özel hal isletmecisince, atamanin yapildigi tarihi izleyen bir ay içerisinde bulunulan yerdeki Il Sanayi ve Ticaret Müdürlügüne bildirilir.

Hal Müdürünün Görev ve Yetkileri
Madde 8- Hal Müdürü toptanci halin yönetim ve isleyisinden sorumludur.
Mallarin toptanci hale giris-çikisi, muhafaza, depolama ve satisinin bu Yönetmelikte düzenlenen hükümlere uygun olarak yapilmasina iliskin konularda her türlü önlemleri almaya ve uygulamaya görevli ve yetkilidir.
Bu konuda alinacak Hakem Kurulu kararlari Hal Müdürünce uygulanir.

Toptanci Hal Teskilati Birimlerinin Görevleri
Madde 9- Toptanci hal teskilati birimlerinin görevleri sunlardir:
a) Tahsis, Tahakkuk ve Tahsilat Birimi:
1) Tahsis sahiplerinin isyeri tahsis islemlerini yürütmek, tahsis ücret ve teminatlarini alip belediye veznesine yatirmak,
2) Tahsis sahiplerinin satis islemlerinden alinan belediye veya isletme payi gelirlerini hesap ederek tahakkuk belgesi düzenlemek, pay gelirlerini tahsil etmek,
b) Mal Tespit, Kontrol ve Istatistik Birimi:
1) Hale giren mallarin tarti ve sayim islerini yapmak,
2) Giren mallarin cins, miktar ve çesidi ile göndericisi, nakliyecisi ve alicisina iliskin bilgileri kayda geçirmek,
3) Halden çikan mallarin bordro ve faturalarda yazili fiyatlari, cins, miktar ve çesitleri ile saticisi ve alicisina iliskin bilgileri kaydetmek ve bu bilgilerin gerçege uygunlugunu kontrol etmek, gerçege uygun bilgi verilen ve fatura düzenlenen mallara çikis izni vermek,
4) Mal giris çikis miktar ve çesitlerine ve çikis fiyatlarina iliskin bilgileri her gün Hal Müdürüne iletmek,
5) Tespit, kontrol ve istatistik ile ilgili diger görevleri yapmak,
c) Hal Denetim Birimi:
1) Saticilar, alicilar, nakliyeciler ile tasiyicilar ve diger taraflarin hal düzen ve yasaklarina riayet etmelerini saglamak için denetim yapmak,
2) Denetleme sirasinda görülen yanlislarin düzeltilmesini istemek, gerektiginde ceza tutanagi düzenleyerek ilgili merciye göndermek, sonuçlarini izlemek ve cezalari uygulamak,
3) Gerektiginde kolluk kuvvetlerine de haber vererek hal düzenini korumak
4) Fiyat panolari ve bilgisayar sisteminin isleyisini denetlemek ve bu amaçla gerekli isbirligini saglamak,
5) Laboratuar hizmetlerinin yürütülmesinde yardimci olmak ve hal Hakem Kurullari kararlarinin sonuçlarini izlemek ve denetlemek.
d) Hakem Kurulu Bürosu:
1) Hakem kurullarinin yazi, karar, tutanak ve tebligat islemlerini yapmak,
2) Hakem Kurulu baskanina idari ve hukuki anlasmazliklari ileterek, toplanti gündemini hazirlamak ve üyeleri kurul toplantisina çagirmak,
3) Hakem Kurulunun verecegi diger isleri yapmak.
e) Yardimci Hizmetler Birimi:
1) Hal personelinin özlük isleri ile genel yazismalari yürütmek,
2) Halin gece ve gündüz güvenligini saglamak ve olaylari zamaninda kolluk kuvvetlerine bildirmek, Hal Müdürlügünün direktifleri dogrultusunda çalisma saatleri disindaki hale mal giris-çikislarini düzenlemek,
3) Yangin ve sabotaj ihtimaline karsi tedbir almak, gerektiginde itfaiye ve kolluk kuvvetlerinden yardim istemek,
4) Güvenlige iliskin olaylari Hal Müdürü ve denetim birimine bildirmek,
5) Hal tesisinin genel temizlik, bakim ve yikama islerini yürütmek,
6) Hal içinde faaliyet gösterenlerin çöplerinin toplanmasi, uygun sekilde depolanmasi ve tahliye edilmesi islerini yapmak, temizlik kurallarina uymayanlari denetim birimine bildirmek.

Toptanci Hale Mal Giris Islemleri
Madde 10- Belediye sinirlari ve mücavir alanlar içerisinde yas sebze ve meyvenin toptan alim-satimi toptanci halinde yapilir. Belediye meclisince belirlenen miktari asmamak kaydiyla üreticilerin kendi ürettikleri ve satisini üretici pazarlarinda yaptiklari mallar bu hükmün disindadir.
Toptan satis, yas sebze ve meyvenin, tartilarak veya sayilarak toptanci hale fiili girisinin yapilmasi, mali gönderen ve nakleden kisilerle, malin cins, miktar ve ambalaj sekli ile ilgili bilgilerin toptanci hal kayitlarina geçirilmesi ve mallarin bosaltilarak ya da Hakem Kurulunca belirlenecek zorunlu durumlarda araç üzerinde mala iliskin tüm bilgilerin satici kayitlarina intikal ettirilmesinden sonra yapilabilir.
Mallarin toptanci hal disinda toptan alim ve satimi yapilamaz.
Belediye sinirlari ve mücavir alanlar içinde, toptanci hal disinda mallarin toptan veya her ne sekilde olursa olsun toptanci halden geçirilmeden perakende satisa sunuldugunun tespiti halinde, perakende satisa sunulan mallarin toptanci hale giris ve satisinin yapilmasi ile ilgili islemler, hal Hakem Kurulunun belirledigi esaslara göre yapilir.

Toptanci Hallerde Satisa Yetkili Olanlarin Uyacaklari Esaslar
Madde 11- Toptanci hallerde satislar üreticiler, üretici birlikleri ve komisyoncular tarafindan ve toptan satis birimi esas alinarak hal disindan gelen alicilara yapilir. Hal dahilinde perakende satis yapilamaz.
Saticilarin hal içerisinde kendi aralarinda mal almalari, satmalari ve devretmeleri yasaktir.
Üreticilerle saticilar arasinda malin mülkiyetinin aktarilmasi amaciyla açik ya da gizli ticari muamele veya is ortakligi yapilamaz.
Satisin yapildigi anda malin cinsi, miktari, kalitesi ve fiyatina ait bilgilerle satici unvanina ait bilgilerin Hal Müdürlügü bilgisayarina bildirilmesinden saticilar sorumludur.

Toptan Satis Birimi
Madde 12- Kilo ile yapilan satislarda 100 kg. tane ile yapilan satislarda 150 adet, bag ile yapilan satislarda 50 bag miktarindaki yas sebze ve meyve veya bu miktarlari içine alabilen dolu çuval, sandik, kasa vb. kap veya kaplar toptan satis birimi sayilir. Adet ile yapilan satislarda yöresel ticari teamüle uyularak gerektiginde kilogram birimi de uygulanabilir.
Satis birimi ve kaplara iliskin konularda verilen Hakem Kurulu kararlari Hal Müdürlüklerince uygulanir.

Toptan Satis Usulü
Madde 13- Toptanci hallerde fiyatlar arz ve talebe göre serbest rekabet sartlarinda olusur. Hal Müdürlükleri serbest fiyat olusumunu etkileyen hususlari ortadan kaldirmakla görevlidir.
Yas sebze ve meyvenin pazarlik usulü ile satisi esastir. Alici sayisinin fazla olmasi halinde açik arttirma yöntemiyle satis yapilabilir.

Serbest Fiyat Olusumunun Saglanmasi
Madde 14- Toptanci hallerde yas sebze ve meyve piyasasinda darlik yaratmak, fiyatlarin yükselmesine sebebiyet vermek veya fiyatlarin düsmesine engel olmak için mallarin belli ellerde toplanmasi, satisindan kaçinilmasi, stok edilmesi, yok edilmesi, bu amaçla propaganda yapilmasi ve benzeri davranislarda bulunmak suretiyle serbest rekabetin engellenmesi yasaktir.
Saticilar, serbest rekabeti engellemek amaciyla kendi aralarinda veya üreticilerle ticari anlasmalar yapamaz, ortak harekette bulunamaz ve hakim durumlarini kötüye kullanamazlar.
Hal Müdürlükleri, birinci fikrada sayilan rekabetin kaldirilmasina, engellenmesine ve bozulmasina yönelik eylemleri önlemek için gereken tedbirleri almak ve düzenlemeleri yapmakla görevlidirler.

Mallarin Ambalaj ve Teshir Düzenine Iliskin Esaslar
Madde 15- Saticilarin kendilerine ayrilan yerlerin disina mal koymalari, teshir etmeleri ve her ne sekilde olursa olsun hal düzenini bozacak sekilde yerlestirmeleri yasaktir. Mücbir sebep ve zaruret hallerinde isgal bedeli pesin ödenmek kosuluyla Hal Müdürlüklerinden izin alinmasi hali bu hükmün disindadir.
Satisa sunulan her malin alt ve üst kisimlarinin ayni standartta olmasi gerekir. Dökme satislarda da standarda uygunluk esastir.
Ayni kap içerisine degisik kalitede ve/veya üzerinde yazili miktardan az mal konulmasi yasaktir.
Satisa sunulan malin kabi üzerine, markanin, kap darasinin, malin miktar, cins ve çesidinin dogru ve okunakli olarak yazilmasi zorunludur. Bundan dolayi saticilar ve üreticiler müstereken sorumludur.
Mallarin tip ve siniflandirilmasini gösteren belgelerde bilerek degisiklik yapilmasi ve bu belgelerin kullanilmasi yasaktir.
Küfe ve çuvallarla yapilan satislarda, mallarin özelliklerine iliskin olarak Hakem Kurullarinca verilmis olan kararlar Hal Müdürlüklerince uygulanir.
Kaplarin standart dara miktarindan agir geldiginin sonradan anlasilmasi halinde, farka ait bedel saticilar tarafindan alicilara ödenir.
Ambalaj ve kap içerisinde hale getirilen mallarin Hal Müdürlügünün izni alinmaksizin hal satis yerlerine dökülerek satisi yasaktir.
Kaplar, ambalaj ve içindekilerle birlikte 100 kg'dan agir olamaz.
Hal Müdürlükleri, sebze ve meyve kaplarinin mallarin dogal özellik ve biçimlerine uygun olarak standardizasyonu için gerekli önlemleri alirlar.
Büyük kaplarla hale getirilen mallarin; Hal Müdürlügünün izni ile, belirlenen satis birimin 1/4 ünden az olmamalari kosuluyla, küçük kaplara bölünerek satisi yapilabilir. Izin verilmesi halinde turfanda sebze ve meyveler bu kisitlamaya tabi tutulmayabilir.

Standarda Uymayan Mallarin Iadesi
Madde 16- Alicilar alt ve üstü ayni kalite ve büyüklükte olmayan mallarin alt kisminin istifini bozmamak sartiyla ayni gün hal kapanma saatini geçirmeden Hal Müdürlüklerine basvurmak zorundadirlar. Durum, Hakem Kuruluna havale edildikten sonra Hakem Kurulunun karari Hal Müdürlüklerince yerine getirilir ve netice hal kayitlarina da yansitilir.

Kaplarin Muhafaza Sorumlulugu
Madde 17- Üreticilere ait bos kaplarin kaybindan saticilar sorumludur.
Üreticilerin basvurusu halinde Hal Müdürlükleri Hakem Kurulu kararlarina göre belirlenen zararin üreticiye ödenmesine aracilik eder. Zararin saticilar tarafindan ödenmemesi halinde, kap bedeli satici teminatindan karsilanarak Hal Müdürlügünce üreticilere ödenir.
Bos kaplarin toptanci hallerde bu amaçla ayrilan yerler disina konulmasi yasaktir.

Malin Teslim Alinma ve Korunma Zorunlulugu
Madde 18- Komisyoncular, kendilerine satilmak üzere getirilen veya gönderilen mallari mücbir sebepler disinda, teslim almaktan kaçinamazlar.
Teslim alinan mallarin tartisi, sayimi ve kalite kontrolü yapildiktan sonra gönderme kayitlariyla karsilastirmasi yapilir. Tarti ve kayitlar arasinda uyumsuzluk varsa, ayni gün Hakem Kurulu Bürosuna re'sen bildirilir.
Komisyoncular teslim aldiklari mallari cins ve dogal özelliklerine göre özenle korumak zorundadirlar.
Çürüme ihtimali olan mallar ile koruma sartlarinin yerine getirilmesine ragmen mallarda ortaya çikan çürümeler komisyoncular tarafindan, söz konusu mallarin miktar, cins ve kalitesi belirtilerek hemen Hal Müdürlügüne bildirilir. Bu durumda, komisyoncular, sadece Hal Müdürlügünden gönderilen belgelere dayanarak üreticinin mal miktarina iliskin kayitlarinda ve üreticilerin hesaplarinda degisiklik yaparlar.

Satislarda Üretici Çikarlarinin Korunmasi
Madde 19- Komisyoncular, üreticilerin çikarlarini gözeterek malini satisa sunmak zorundadirlar.
Komisyoncular, alicilarla üreticinin çikarina aykiri ticari anlasma yapamazlar ve is ortakligi kuramazlar.
Mallarin miktar veya satis degerinin üreticiye gerçege uygun olmayarak intikal ettirilmesi yasaktir.

Satis Sirasinda Yapilan Islemler
Madde 20- Satis bedelinden mevzuatla belirlenen oranlar üzerinden hesaplanan kanuni kesintiler çikarildiktan sonra kalan miktar, komisyoncular tarafindan üreticilere ödenir.

Satis Sonrasi Islemleri
Madde 21- Satisi yapilan mallar, hal yönetimince belirlenen usule göre bir araca yüklenir, miktar, cins ve fiyati ile alici ve saticisina iliskin bilgiler hal kayitlarina yansitilir. hal kontrol görevlilerince denetlenir ve faturalarina çikis damgasi vurularak hal disina çikarilir.
Hal Müdürlükleri mal çikislarini düzenleyen ayrintili yönergeler çikarabilirler.
Komisyoncular, kanuni kesintileri satis bedelinden düstükten sonra mal bedellerini satis tarihinden itibaren bes is günü içerisinde üreticiye ödemek zorundadirlar.
Mal bedellerini ödemeyenlerin borçlari Hal Müdürlüklerince teminatlarindan kesilerek üreticilere ödenir.

Tahsis Sahibi Üreticiler
Madde 22- Belediyelerce kurulmus bulunan toptanci hallerde Belediye meclisleri tarafindan, yörenin üretim kapasitesi dikkate alinarak, belirlenen alt siniri asan miktarda yas sebze ve meyve üretimi yapan üreticilere yer tahsisi yapilir.
Bu üreticilerin bulunduklari yerdeki ziraat odalarina kayitli olmalari zorunludur. Üyeliklerinin bulunulan yerdeki mülki idare amirliklerince onaylanmasi gerekir. Üreticiler toptanci hallerde kendilerine ayrilan satis yerlerinde bulunurlar. Hal Müdürlükleri talebin fazla bulunmasi ve komisyoncular için ayrilan is yerlerinin bos bulunmasi hallerinde, üreticilerin bos is yerlerinden yararlanmalari için gereken önlemleri alirlar.

Üretici Birliklerinin Bildirimlerini Izlemek ve Denetlemek
Madde 23- Üretici birlikleri gerçek usulde vergi mükellefi bulunan perakendecilere mallarini toptanci halden geçirmeden satabilirler. Ancak bu satislarini, satisi izleyen is günü sonuna kadar satilan malin cinsi, miktari, fiyati, satildigi perakendecinin vergi numarasi ve adresiyle nakliyatçi firmaya iliskin bilgileri ve mallarin tasindigi araçlarin plaka numaralarini içerecek biçimde ilgili olduklari Hal Müdürlüklerine bildirirler.
Toptanci Hal Müdürlükleri üretici birlikleriyle ilgili islemleri izlemek ve denetlemek için gerekli önlemleri almak zorundadirlar.

Mal Teslim Alma Yasagi
Madde 24- Toptanci halde kendilerine tahsis edilen özel satis yerlerinde, üreticiler diger üreticilerden, üretici birlikleri ise ortak disi üreticilerden mal teslim alamazlar. Bu mallari Hal Müdürlüklerine bildirerek satilmasina aracilik ederler.

IKINCI BÖLÜM
Toptanci Hallerde Tahsis Ilkeleri
Isyeri Tahsis ve Teminat Ücret Tarifeleri
Madde 25- Belediyelerce tahsisi yapilan isyeri tahsis ücretleri her yil belediye meclisince tespit edilir. Daha sonra yapilacak artislar ise en fazla toptan esya fiyat endeks artisi oraninda yapilir.
Tahsis teminat miktarlari on iki aylik tahsis ücretinden yukari olmamak üzere her yil belediye meclisi karariyla belirlenir.
Yer tahsis ücretlerindeki artislar ikinci bir meclis kararina gerek duyulmaksizin teminat miktarlarina yansitilir, mevcut teminat miktari yeni miktara tamamlanir.
Gerçek ve tüzel kisilerce isletilen hallerde, isyeri kira bedeli ve dört aylik isyeri kira bedelinden asagi olmamak kaydiyla teminat miktari hal isletmesince belirlenir.

Ilan Zorunlulugu ve Kura Çekimi
Madde 26- Açik isyerleri tahsis tarihinden en az on bes gün önce belediyece ilan edilerek ilgililere duyurulur. Tahsisin baskasina devredilmesi halinde teminat miktari belediyeye irat kaydedilir.
Tahsisle ilgili basvurularin isyeri sayisindan fazla olmasi halinde, belediyece kura çekimi yapilir. Tahsise hak kazananlarin tahsise iliskin teminati nakit, banka teminat mektubu veya devlet tahvili olarak belediyeye teslim etmeleri gereklidir.

Tahsis Sahiplerinde Aranacak Nitelikler
Madde 27- Tahsis sahiplerinde asagida belirtilen nitelikler aranir:
a) T.C. vatandasi olmak,
b) Resit ve mümeyyiz olmak,
c) Hirsizlik, gasp, dolandiricilik, inanci kötüye kullanma, zimmet, ihtilas, irtikap, rüsvet, sahtekarlik, hileli iflas gibi suçlardan biriyle hükümlü bulunmamak.
Belediyeler gerekli hallerde, bulunulan yerdeki esnaf veya ticaret odasina kayitli olma sartini da getirebilir.

Tahsisin Iptaline Iliskin Ilkeler
Madde 28- Asagidaki hallerde belediyelerce yapilan isyeri tahsisi belediye encümeni karari ile iptal edilir:
a) Tahsis sahiplerinin gerekli nitelikleri tasimadiklarinin sonradan anlasilmasi,
b) Tahsis sahiplerinin tasimasi gerekli olan niteliklerden herhangi birini kaybettiklerinin belirlenmesi,
c) Bu Yönetmelikte belirtilen hal yasaklarina uymamayi aliskanlik haline getirdiklerinin Hakem Kurulu karari ile tespit edilmesi,
d) Bu Yönetmeligin 30 uncu maddesinde belirtilen asgari mal satis miktarindan daha az satis yapildiginin tespit edilmesi,
e) 24/6/1995 tarihli ve 552 sayili Kanun Hükmünde Kararnamenin 26 nci maddesinin birinci fikrasinin (d) bendinde belirtilen eylemlerin gerçeklestirildiginin tespit edilmesi,
f) Toptanci haldeki satis yerinin kabul edilebilir zorunlu bir sebep olmaksizin on bes günden fazla kapatildiginin belirlenmesi.
Ilgililer kararin tebligi tarihinden itibaren haldeki yerlerini otuz gün içerisinde tahliye etmeye mecburdurlar. Bu süre sonunda tahliye edilmeyen yerler belediye zabitasinca tahliye edilir.

Hak Kaybi ve Terk Halindeki Sorumluluklar
Madde 29- Kendilerine isyeri tahsisi yapilmis olan saticilarin, bu Yönetmeligin 27 nci maddesinde belirtilen niteliklerden birini kaybetmeleri halinde durumu en geç bir ay içerisinde Hal Müdürlüklerine yazi ile bildirmeleri gereklidir.
Satis yerini bosaltacak olan saticilarin teminati, Hal Müdürlügünce; bunlarin belediye ve üreticilere herhangi bir borçlarinin olmadigi tespit edildikten sonra iade edilir.

Tahsisle Ilgili Belediye Yönetmeligi
Madde 30- Açik isyerlerinin ilan edilmesi, tahsis, teminat ve toptanci hal isyerlerinde bir yil içinde satilmasi gereken asgari yas sebze ve meyve miktarinin tespiti, üretici birliklerine öncelik verme kosuluyla üretici ve komisyonculara hangi oranlarda tahsis yapilacagi, tahsis sahiplerinden ve çalisanlarindan istenecek belgeler, tahsisin devri, intikali ve benzeri konulara iliskin usul ve esaslar belediye meclisleri tarafindan bu Yönetmelikte belirlenen tahsise iliskin ilkeler çerçevesinde hazirlanacak yönetmeliklerle düzenlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Toptanci Hallerde Tutulmasi Zorunlu Olan Defter, Belge ve Kayitlar
Hal Müdürlüklerince Tutulacak Defter ve Kayitlar
Madde 31- Hal Müdürlükleri asagida belirtilen defterleri tutmak
zorundadirlar:
a) Gelen ve Çikan Mal Defteri: Bir sayfasina toptanci haline satilmak üzere gönderilen mallarin gelis tarihine, cinsine, miktarina, göndericisine, tasiyici firmasi ve araç plaka numaralari ile saticisina; diger sayfasina toptanci halde satilan mallarin satis tarihine, cins, miktar, satici ve alicisina ait kayitlarin yapildigi defterdir.
b) Tahakkuk ve Tahsilat Defteri: Toptanci halden satin alinan mallarin bedeli üzerinden alinan belediye veya isletme payinin tahakkukuna ve bu paylarin tahsilatina iliskin bilgilerin üzerine kaydedildigi defterdir.
Bu deftere, üzerinden belediye ve isletme payi tahakkuk ettirilen malin cinsi, miktari, bedeli, bordro numarasi ile tahakkuk ettirilen belediye veya isletme payi miktari ve tarihi kaydedilir. Ayri bir sütuna, bu tahakkuklar sonucu saticidan tahsil edilen belediye veya isletme payi tahsilat miktari ve tahsilat tarihi yazilir.
c) Istatistik Defteri: Toptanci halden çikan mallarin cins, miktar ve bedellerinin günü gününe kaydedildigi, kayitlarin toplanmasindan aylik ve yillik mal çikis bilgilerinin hesap edilebilecegi bir defterdir.
Hal Müdürlüklerinin yukarida belirtilen defterleri kullanmadan önce toptanci halin bulundugu Il Sanayi ve Ticaret Müdürlüklerine mühürletmeleri gereklidir. Defter kayitlari bilgisayarla da tutulabilir.
Bu defterlerin disinda, ayrica tutulacak defter, belge ve kayitlar her toptanci halin ihtiyacina göre Hal Müdürlüklerince tespit edilir.

Saticilar Tarafindan Tutulmasi Gereken Defterler
Madde 32- Komisyoncular, 213 sayili Vergi Usul Kanununa göre tutmak zorunda olduklari kanuni defterler disinda, Hal Müdürlüklerince örnekleri belirlenen ve onaylanan bu Yönetmeligin 33 ve 34 üncü maddelerinde belirtilen Ambar Defteri ve Cari Hesap Defterlerini de tutmak zorundadir.
Üretici birlikleri 213 sayili Vergi Usul Kanununa göre tutmak zorunda olduklari kanuni defterler disinda bu Yönetmeligin 33 üncü maddesinde belirtilen Ambar Defterini tutmakla yükümlüdür.
Hal Müdürlügü ihtiyaca göre yukarida belirtilenler disinda kalan defterlerin tutulmasini isteyebilir.

Ambar Defteri
Madde 33- Ambar defteri, toptanci halde bulunan komisyonca ve üretici birligi satis yerine gelen yas sebze ve meyvenin giris tarihine göre cins, miktar ve adedinin, araçla yapilan tasimalarda araç plakasinin, göndericisinin adi ve soyadi ile açik adresinin günü gününe kaydedildigi defterdir.

Cari Hesap Defteri
Madde 34- Cari Hesap Defteri, komisyoncularin kendilerine satilmak üzere mal gönderen her üretici için ayri sayfa açtiklari, mal giris ve satis miktarlari ile satis bedellerinin kaydedildigi defterdir.
Bu deftere, mal giris ve satis miktarlarinin, masraflarin, toplam mal satis bedelinin ve üreticiye gönderilmis olan satis bedeli ve gönderilme tarihlerinin ayri ayri kaydedilmesi zorunludur.

Saticilar Tarafindan Kullanilmasi Gereken Belgeler
Madde 35- Komisyoncular ve üretici birlikleri mal satislarinda 213 sayili Vergi Usul Kanununda belirtilen belgeleri kullanirlar.
Belgelerin bir örnegi Hal Müdürlügüne ibraz edilir. Komisyoncular belgelerin bir örnegini de on is günü içinde malini sattiklari üreticiye gönderirler.
Üreticiler mal satislarinda, 213 sayili Vergi Usul Kanunu geregince kendileri veya alicilar tarafindan düzenlenen belgelerin bir örnegini Hal Müdürlügüne ibraz ederler.

Satis Bordrosu
Madde 36- Satis bordrosu, satis sirasinda satici tarafindan iki örnek olarak düzenlenen, satilan malin cinsini, miktarini, kalitesini, fiyat ve kap markasi ile saticinin unvanini belirten kopyali ve zimbali çizelgedir.
Satis bordrosunun bir örneginin satici tarafindan imzalanarak her aksam Hal Müdürlügüne bildirilmesi zorunludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çesitli Hükümler
Bakanligin Yetkisi
Madde 37- Bakanlik bu Yönetmeligin uygulamasi ile ilgili olarak her türlü önlemi almaya, teblig çikarmaya ve denetim yapmaya yetkilidir.
Toptanci Hal Müdürlügü personeli ve saticilar; Bakanligin denetim yetkisine sahip görevlilerinin istedikleri bilgi, defter, evrak ve belgeleri vermekle, ayrica kasa, depo ve ambarlari sayma ve inceleme isteklerini geciktirmeden yerine getirmekle yükümlüdür.

Özel Toptanci Hal Isletmeleri ve Personelinin Cezai Sorumluluklari
Madde 38- Özel toptanci hal isletmecileri ile buralarda çalistirilan personel kendi kusurlarindan dogacak zararlardan sorumludurlar. Bunlar, suç teskil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle toptanci hale ait para ve mallar ile her türlü evrak, tutanak, rapor, defter ve diger belgeler üzerinde isledikleri suçlardan dolayi Devlet memurlari gibi ceza görürler.

Yönetmelik Hükümlerine Aykirilik Halinde Yapilacak Islemler
Madde 39- Bu Yönetmeligin;
a) 10 uncu maddesinin üçüncü fikrasina, 11 inci maddesinin üçüncü fikrasina, 14 üncü maddesinin birinci fikrasina, 15 inci maddesinin üçüncü ve besinci fikralarina, 18 inci maddesinin birinci ve üçüncü fikralarina, 19 uncu maddesinin birinci ve üçüncü fikralarina, 21 inci maddesinin üçüncü fikrasina aykiri hareket edenler hakkinda 24/6/1995 tarihli ve 552 sayili Yas Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptanci Halleri Hakkinda Kanun Hükmünde Kararnamenin 3/11/1995 tarihli ve 4128 sayili Kanunla eklenen 26/A maddesinde öngörülen cezalar uygulanir.
b) (a) bendi disinda kalan ve bu Yönetmeligin Geçici 1 inci maddesinde sözü edilen belediyelerce alti ay içinde tespit edilmesi öngörülen yasaklar ve bunlara uyulmamasi karsisinda uygulanacak cezalar da ayrica ilgili belediye mevzuatina göre uygulanir.
Geçici Madde 1- Bu Yönetmeligin 30 uncu maddesinde belirtilen tahsis islemlerine iliskin yönetmeliklerin çikarilmasi ve 39 uncu maddesinin birinci fikrasinin (b) bendinde belirtilen belediye yasaklarini belirleme islemleri, ilgili belediyelerin yetkili organlari tarafindan bu Yönetmeligin yayimini izleyen alti ay içinde tamamlanir.
Yürürlük
Madde 40- Bu Yönetmelik yayimi tarihinde yürürlüge girer.
Yürütme
Madde 41- Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakani yürütür.