YAS SEBZE VE MEYVE ÜRETICI
BIRLIKLERININ TABI OLDUGU ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELIK
(Yayimlandigi R.G.: 15 Ocak 1997 tarih ve 22878 sayilidir.)
BIRINCI BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanimlar
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Yönetmelik; 24/6/1995 tarihli ve 552 sayili Yas
Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptanci Halleri
Hakkinda Kanun Hükmünde Kararname kapsamindaki üretici
birliklerinin tasimasi gereken asgari nitelikleri, ilgilendirilecekleri
toptanci hal ve belediyeyi, yapacaklari satislarin tabi olacagi
usul ve esaslar ile sorumluluklarini düzenlemek amaciyla
hazirlanmistir.
Hukuki Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik 24/6/1995 tarihli ve 552 sayili Yas
Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptanci Halleri
Hakkinda Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 nci maddesine
dayanilarak hazirlanmistir.
Tanimlar
Madde 3- Bu Yönetmeligin uygulanmasinda;
a) Bakanlik: Sanayi ve Ticaret Bakanligi'ni,
b) Birlik: Yas sebze ve meyve üreticileri tarafindan kurulmus
kooperatifler ile bunlarin üst kuruluslarini,
c) Üretici: Ticaret konusu her türlü yas sebze
ve meyveyi üretenleri,
d) Toptan Satis: Kilo ile yapilan satislarda en az 100 kg, tane
ile yapilan satislarda en az 150 adet, bag ile yapilan satislarda
en az 50 adet, miktarindaki yas sebze ve meyve satisini,
e) Toptanci Hal: Yas sebze ve meyvelerin toptan alim ve satiminin
yapildigi yerleri,
f) Komisyoncu: Toptanci halde yas sebze ve meyvelerin toptan satisi
amaciyla kendi adina, müvekkili hesabina komisyon esasi üzerinden
çalisan ve kendilerine isyeri tahsis edilen meslek mensuplarini,
ifade eder.
IKINCI BÖLÜM
Üretici Birlikleri
Üretici Birliklerinin Tanimi
Madde 4- 552 sayili Kanun Hükmünde Kararname 'nin uygulanmasinda,
ziraat odalarina kayitli yas sebze ve meyve üreticisi en
az 50 ortak tarafindan 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayili Kooperatifler
Kanunu veya 30/4/1985 tarih ve 3186 sayili Tarim Satis Kooperatifleri
ve Birliklerinin Kurulusu Hakkinda Kanun Hükmünde Kararnamenin
Degistirilerek Kabulüne Dair Kanun hükümlerine
göre kurulmus olan kooperatifler ile bunlarin olusturduklari
üst kuruluslar üretici birlikleri olarak adlandirilir.
Birlikler ve Ortaklarinin Nitelikleri
Madde 5- 3186 sayili Kanuna göre kurulan kooperatiflerin
ortaklarinin ziraat odasina kayitli yas sebze ve meyve üreticisi
olmalari, ana sözlesmelerinde belirtilen diger nitelikleri
tasimalari, üretici birliklerinin ana sözlesmeleri uyarinca
yas sebze ve meyve üzerinde faaliyet göstermeleri gerekir.
1163 sayili Kanuna göre kurulan kooperatiflerin ortaklarinin
ziraat odasina kayitli yas sebze ve meyve üreticisi olmalari,
bu ürünlerin ticaret ve komisyonculugunu yapmamalari,
üretici birliklerinin münhasiran kendi ortaklarinin
üretimi olan yas sebze ve meyve üzerinde faaliyet göstermeleri
yalnizca ortaklariyla is yapmalari ve bu fikrada belirtilen hususlarin
ana sözlesmelerinde de yer almasi sarttir.
Üretici birliklerine kayitli yas sebze ve meyve üreticilerinin,
yas sebze ve meyve üretimi faaliyetlerine devam ettiklerine
dair ziraat odasindan alinmis üretici belgelerini her yil
birlige ibraz etmeleri gerekir.
Birliklerin Ilgili Bulunduklari Toptanci Hallerinin Tespiti
Madde 6- Üretici birlikleri ilke olarak birlik merkezine
en yakin belediye toptanci halleriyle ilgilendirilirler. Hangi
birliklerin hangi toptanci hal ile ilgilendirilecegi üretim
bölgesinin konumu, ulasim imkanlari ve hal kapasiteleri gibi
hususlar göz önünde tutularak birlik merkezinin
bulundugu yerdeki Sanayi ve Ticaret Il Müdürlügünün
önerisiyle Valilikçe kararlastirilir.
Bir ilin sinirlarini asan üretim bölgelerinde üretim
yapan birliklerin ilgilendirilecekleri haller ilgili valiliklerin
görüsleri de degerlendirilerek Bakanlikça kararlastirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çesitli Hükümler
Yasak Islemler ve Yükümlülükler
Madde 7- Birlikler, belediye sinirlari ve mücavir alanlar
içerisinde ancak gerçek usulde vergi mükellefi
olan perakendecilere toptanci halleri disinda toptan yas sebze
ve meyve satisi yapabilirler.
Birlikler, hal disinda gerçek usuldeki vergi mükellefi
olan perakendecilere yaptiklari satislari, satis isleminin yapildigi
günü izleyen isgücü sonuna kadar satilan malin
cins, kalite, miktar ve fiyatini belirterek ilgili olduklari toptanci
hale bildirmek ve kaydettirmek zorundadirlar.
Toptanci hallerinde üretici birlikleri kendi ürettikleri
yas sebze ve meyveyi hal disina toptan olarak ancak kendileri
satabilirler, bu mallari hal içindeki üreticilere
ve komisyonculara satamayacaklari gibi onlardan yas sebze ve meyve
satin alamazlar.
Toptanci hallerinde isyeri tahsis edilmis bulunan üretici
birlikleri, ortak olmayan üreticiler tarafindan satilmak
üzere kendilerine teslim edilmis ya da gönderilmis yas
sebze ve meyveleri komisyoncu sifatiyla alip onlar hesabina satamazlar.
Tedbirler
Madde 8- Bu Yönetmeligin 5 inci maddesinde belirtilen nitelikleri
tasimadiklari veya sonradan kaybettikleri ya da 7 nci madde hükmüne
aykiri hareket ettikleri tespit edilen üretici birliklerinin
tahsisleri, 552 sayili Kanun Hükmünde Kararname 'nin
23 üncü maddesine göre iptal edilir.
Ayrica 552 sayili Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine
aykiri hareket eden üretici birlikleri ve ilgilileri hakkinda
3/11/1995 tarihli ve 4128 sayili Kanunla bu Kanun Hükmünde
Kararname 'ye eklenen 26/A maddesinde belirtilen ceza ve tedbirler
uygulanir.
Yürürlük
Madde 9- Bu Yönetmelik yayimi tarihinde yürürlüge
girer.
Yürütme
Madde 10- Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret
Bakani yürütür.